szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 2011-01-10

W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Teorie pielęgnowania Virginia Henderson, Dorothea Orem, Callista Roy

Virginia Henderson (30 listopada 1897- 19 marca 1996) żyła w Stanach Zjednoczonych. Ukończyła Wojskową Szkołę Pielęgniarstwa w Waszyngtonie, pracowała początkowo jako pielęgniarka środowiskowa, później jako wykładowca pielęgniarstwa, a od 1950 jako profesor badań naukowych.


Do najważniejszych osiągnięć V. Henderson należy sformułowanie definicji pielęgniarstwa (1955) przyjętej przez Międzynarodową Radę Pielęgniarek jako obowiązującej na całym świecie.  Kierowała projektami badawczymi dotyczącymi pielęgniarstwa, była autorką „Podstawowych zasad opieki pielęgniarskiej” przetłumaczonych na dwadzieścia języków.
 

Teoria pielęgnowania Virginii Henderson oparta jest o teorię potrzeb Maslowa.
Człowiek w tej teorii to osoba zdrowa lub chora postrzegana jako całość, podstawą funkcjonowania jest zaspokajanie potrzeb, biologicznych: oddychania, odżywiania, wydalania, poruszania się, snu i odpoczynku, noszenie odpowiedniego ubrania, utrzymywanie prawidłowej temperatury ciała, utrzymanie czystości, unikanie zagrożeń oraz duchowych: komunikacja z innymi, praca, relaks, nauka, zaspokojenie potrzeb religijnych.
Środowisko jest powiązane z potrzebami. Pielęgniarka asystuje człowiekowi choremu lub zdrowemu, zastępuje go w wykonywaniu czynności, na które nie ma sił, aktywizuje go do wykonywania czynności, gdy nie ma motywacji, dostarcza mu niezbędnej wiedzy, w swoich działaniach dąży do jak najszybszego usamodzielnienia pacjenta. Profesjonalna opieka nad chorym to gromadzenie danych, planowanie opieki, realizowanie planu, ocena.
 

Dorothea Orem
Dorothea Orem (1914-22 czerwca 2007) żyła w Stanach Zjednoczonych. Już w  wieku 16 lat została pielęgniarką, początkowo pracowała jako pielęgniarka odcinkowa, następnie kierowała pracą pielęgniarek, była dyrektorką szkoły pielęgniarskiej, profesorem na uniwersytecie. Opublikowała liczne prace w tym „Nursing concepts of practice” (Koncepcja praktyki pielęgniarskiej), w książce tej opisała własną koncepcję pielęgnowania.


Człowiek jest zróżnicowaną jednością ze sferami: fizyczną, psychiczną, społeczną i sferą kontaktów interpersonalnych. Pielęgniarstwo jest służbą, ale też dyscypliną praktyczną popartą wiedzą.
Najważniejszym pojęciem teorii D. Orem jest samoopieka, czyli realizowanie działań w stosunku do siebie samego mających na celu utrzymanie dobrego samopoczucia, zdrowia, życia. Samoopieka jest oparta o wiedzę, może być realizowana przez osoby dorosłe, świadome i posiadające niezbędną wiedzę. Samoopieka to wyuczone działania i zachowania, jest ukierunkowana na zaspakajanie potrzeb.


Deficyt samoopieki może być częściowy lub całkowity, pojawia się w sytuacjach, gdy osoba nie jest w stanie zapewnić sama potrzeb.
System pielęgnowania „kompensacyjny” całościowo, częściowo wspierający lub  wspierająco-uczący zależy od stanu i możliwości pacjenta, pielęgniarka dostarcza niezbędnej opieki sama lub współpracuje z pacjentem (jeśli ta współpraca jest możliwa ze strony pacjenta).
Pielęgniarka rozpoznaje potrzeby, planuje opiekę, realizuje zaplanowaną opiekę, ocenia. Dodatkowo ustala: kto będzie sprawował opiekę, jak długo jest niezbędna opieka pielęgniarska, czy są potrzebne inne formy opieki umożliwia to wybór systemu opieki.
 

Callista Roy
Callista Roy (14 października 1939) urodziła się w Stanach Zjednoczonych, jej matka była pielęgniarką. Callista wcześnie zaczęła pracę w szpitalu najpierw w  magazynie, później jako pomoc pielęgniarska.  W 1963 roku ukończyła studia pielęgniarskie na poziomie licencjat, później magisterskim. Po studiach rozpoczęła pracę jako wykładowca pielęgniarstwa. Obecnie pracuje prowadząc badania kliniczne dotyczące pielęgniarstwa, wykłada pielęgniarstwo w San Francisco i Bostonie.


Już w pracy magisterskiej zawarła założenia modelu adaptacyjnego opieki pielęgniarskiej. Głównymi pojęciami modelu są: system jako zbiór zależnych od siebie elementów, bodziec jako czynnik wywołujący reakcję systemu, radzenie sobie, czyli kontrolowanie zmian środowiska, mechanizmy obronne uruchamiane w przypadku zmian, adaptacja, celem jest uzyskiwanie stanu równowagi i integracja osoby, która umożliwia realizowanie celów.

 

Pielęgniarstwo jest systemem wiedzy, zawierającym analizę i działania związane z opieką nad chorym lub potencjalnie chorym.
 

 

Na podstawie:

Encyklopedia dla Pielęgniarek i Położnych, redakcja naukowa T. Widomska-Czekajska, J. Górajek-Jóźwik, PZWL, Warszawa 2010,

Filozofia i teorie pielęgniarstwa, pod redakcją J. Górajek-Jóźwik, Czelej, Lublin 2007

 

Powiązane artykuły:

 

Źródło: Katarzyna Trzpiel
Autor: Katarzyna Trzpiel
Data dodania: 2011-05-25 19:07:57
Data modyfikacji: 2014-08-01 03:14:25
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.