szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 2011-01-10

W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Narzędzia pomiaru standardów opieki pielęgniarskiej. Arkusz BOHIPSZO

Jakość opieki pielęgniarskiej można określić jako stopień, w jakim opieka ta przyczynia się do osiągnięcia pożądanych efektów w stanie zdrowia osób i zwiększa ich zdolność do samoopieki lub samopielęgnacji. Podstawą tworzenia systemów zapewnienia jakości są standardy.  

 

Standard jest wzorcem, do którego aktualna praktyka jest porównywana i który jest osiągalny, obserwowalny i mierzalny. Aby standardy spełniały swoje zadanie, niezbędne jest systematyczne rejestrowanie oraz kontrolowanie skutków ich wprowadzania.

 

Ocena ogólnego stopnia osiągania standardów oraz zgodności praktyki z ustalonymi standardami wymaga umiejętności gromadzenia danych oraz analizy wyników obserwacji. Konieczne jest stworzenie precyzyjnego narzędzia pomiaru.  

 

Co to znaczy BOHIPSZO

Pielęgniarki Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w Kielcach podjęły próbę utworzenia „uniwersalnego” narzędzia pomiaru standardów opieki pielęgniarskiej; poniżej przedstawiamy go w skrócie.

 

Doc. Helena Lenartowicz swojego czasu zaprezentowała „Arkusz BOHIPSZO” (3), który przyjęliśmy za punkt wyjścia do przygotowania stosownego narzędzia.

 

Narzędzie to ocenia jakość opieki pielęgniarskiej w ośmiu zakresach (kryteriach oceny): Bezpieczeństwo chorego, Ochrona przed zakażeniem, Hotelowe usługi i potrzeby bytowe, Informowanie pacjenta/rodziców, Podmiotowość pacjenta/rodziców, Samopielęgnacja, pielęgnowanie nieprofesjonalne ze strony rodziców, Zabiegi leczniczo-pielęgnacyjne, Organizowanie i dokumentowanie opieki pielęgniarskiej.

 

Początkowe litery tych zakresów tworzą skrótową nazwę arkusza.

 

Kryteria oceny jakości opieki pielęgniarskiej w arkuszu oryginalnym zostały przełożone na założenia standardu opieki pielęgniarskiej.

 

Ponad 50% kryteriów oceny odnosi się do czynności wykonywanych przez pielęgniarki, czyli do kryterium procesu standardu opieki pielęgniarskiej, pozostałe to kryteria struktury i wyniku (po 25%).

 

W wyniku modyfikacji propozycji doc. Lenartowicz powstało nowe narzędzie pomiaru, badające jakość opieki pielęgniarskiej przez ocenę realizacji założeń standardu opieki pielęgniarskiej (z uwzględnieniem kryterium struktury, procesu i wyniku).

 

Pomiar i ocena jakości pielęgnowania były poprzedzone przygotowaniem, obejmującym m. in. poinformowanie i poinstruowanie pielęgniarek i włączenie ich do opracowania ostatecznej wersji arkusza oceny.

 

W pracach nad prezentowanym arkuszem brała udział grupa ekspertów – pielęgniarek oddziałowych oddziałów szpitalnych, oraz pełnomocnik ds. jakości Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w Kielcach.

 

Grupa składała się z 5 magistrów pielęgniarstwa, 2 magistrów pedagogiki oraz 7 specjalistek z zakresu pielęgniarstwa pediatrycznego.

 

Pozyskanie danych do arkusza BOHIPSZO/standard odbywa się w ten sam sposób, jak do oryginalnego arkusza BOHIPSZO.

 

Pomiar uznaje się za wiarygodny, jeżeli będzie wykonany zgodnie z wzorem w odniesieniu do 15-20% pacjentów hospitalizowanych z powodu jednostki chorobowej, której standard dotyczył.

 

Oczywiście nigdy nie ma sytuacji, że jednego dnia hospitalizowana jest wymagana liczba pacjentów.

 

Dlatego przyjęliśmy następującą procedurę: analizujemy dane statystyczne dotyczące liczby pacjentów hospitalizowanych z powodu danej jednostki chorobowej w poprzednim roku i wielkość grupy badawczej na dany rok ustalamy na poziomie 15-20% liczby pacjentów ubiegłorocznych.

 

Pomiary wykonujemy systematycznie przez cały rok, po czym sumujemy uzyskane dane w arkuszu zbiorczym i wyliczamy współczynnik pielęgnowania lub pozostawiamy wynik w postaci liczby dodatniej, ujemnej lub zera.

 

Wynik zerowy informuje o pielęgnacji idealnie dostosowanej do potrzeb pacjenta i o zgodności realizowanej opieki z ustalonymi standardami.

 

Przez wynik ujemny należy rozumieć pielęgnację „lepszą” niż potrzeba, świadczącą o wyręczaniu pacjenta w czynnościach, które może on wykonać sam.

 

Wynik dodatni świadczy o niskim poziomie pielęgnacji i jakości niższej niż w przyjętych standardach.

 

Wzór matematycznego wyliczania oceny poziomu pielęgnowania:

 

1. Wyliczyć wartość optymalnej pielęgnacji, czyli 240 p razy liczba monitorowanych pacjentów, np. 5: 240 x 5 = 1200 p

 

2. Od uzyskanej liczby punktów odjąć wartość punktową tych elementów pielęgnacji, których badani pacjenci nie wymagali (suma rubryki Nie wymaga, np. 264 p). Różnica stanowi wartość punktową opieki należnej (oczekiwanej) pięciorgu pacjentom: 1200 p – 264 p = 936 p

 

3. Od wartości opieki oczekiwanej odjąć wartość opieki świadczonej (suma rubryki Tak, np. 454 p). Różnica stanowi wartość punkową pielęgnacji nieuzyskanej. 936p - 454p = 482p

 

Wynik dodatni, jak w przykładowym obliczeniu, świadczy o tym, że opieka pielęgniarska nie jest wystarczająca. Wskazuje na niedobory opieki i niską jakość – niższą niż przyjęto w standardach.

 

Wzór do obliczania współczynnika pielęgnacji: 

Wartość pielęgnacji świadczonej

(suma Tak)                                                   454

----------------------------------------------------             -------------------------            x100 = 48,5%

Wartość pielęgnacji świadczonej

(suma Tak + suma pielęgnacji nieuzyskanej    454 + 482                 

 

Na kompletny arkusz BOHIPSZO/standard składają się cztery tabele.

 

Pierwsza podaje wartość punktową poszczególnych kryteriów oceny opieki pielęgniarskiej BOHIPSZO w świetle kryteriów struktury, procesu i wyniku (zgodnie z konstrukcją standardu opieki pielęgniarskiej).

 

Trzy pozostałe to: tabela 2. kryterium struktury, tabela 3. kryterium procesu i tabela 4. kryterium wyniku, w których poszczególne kryteria oceny opieki BOHIPSZO są rozłożone na szczegółowe elementy.

 

Ze względu na szczupłość miejsca prezentujemy fragmenty tych tabel, pozwalające na ocenę opieki pielęgniarskiej pod względem bezpieczeństwa pacjenta i ochrony przed zakażeniem (B i O).

 

Zainteresowanych narzędziem zapraszam do kontaktu.  

 

Tabela 1. Wartość punktowa poszczególnych kryteriów oceny opieki pielęgniarskiej w świetle kryterium struktury, procesu i wyniku (zgodnie z konstrukcją standardu opieki pielęgniarskiej).
Kryteria oceny zawarte w akuszu BOHIPSZO Kryterium struktury Kryterium procesu Kryterium wyniku Razem
Bezpieczeństwo chorego 9 17 9 35
Ochrona przed zakażeniem 6 11 6 23
Hotelowe usługi, potrzeby bytowe 7 16 7 30
Informowanie pacjenta/rodziców 3 8 3 14
Podmiotowość pacjenta/rodziców 8 21 8 37
Samopielęgnacja, pielęgnowanie przez rodziców 6 13 6 25
Zabiegi leczniczo-pielęgnacyjne 11 24 11 46
Organizowanie i dokumentowanie opieki pielęgniarskiej 7 16 7 30
Razem 57 126 57 240

 

Tabela 2. BOHIPSZO/standard – kryterium struktury.
Wybrane kryterium opieki Wartość (punkty) Tak Nie Nie wymaga
Bezpieczeństwo pacjenta 9      
Oddział zatrudnia wykwalifikowany personel pielęgniarski, zgodnie z wyliczonymi normami zapewniającymi bezpieczną opiekę nad pacjentami. 2      

Pomieszczenia oddziału zapewniają bezpieczeństwo fizyczne pacjentom:

-instalacja elektryczna, tlenowa oraz urządzenia medyczne są zabezpieczone przed ingerencją dzieci

-okna, grzejniki CO są zabezpieczone oraz drzwi wejściowe nie pozwalają na samowolne opuszczenie oddziału przez dziecko

-pomieszczenia oddziału są bezpieczne (uprzątnięte, podłogi nie są śliskie, korytarze i łazienki posiadają udogodnienia dla niepełnosprawnych)

-leki i środki dezynfekcyjne są zabezpieczone przed dziećmi. 

1

 

1

 

1

 

1

     

 Oddział jest wyposażony w standard wzywania zespołu reanimacyjnego

-standard postępowania w przypadku pożaru

-wszyscy pracownicy są z w/w standardami zaznajomieni

1

 

1

 

1

     
  Ochrona przed zakażeniem 6      

Oddział zapewnia bezpieczeństwo epidemiologiczne pacjentom przez:

-wdrożenie standardów i procedur zapobiegania zakażeniom szpitalnym sformułowanego przez Zespół ds. Zakażeń Szpitalnych

-zapewnienie wystarczającej ilości jałowego sprzętu jednorazowego

-prawidłowe postępowanie ze sprzętem wielorazowym sterylizowanym

-prawidłowe postępowanie z zużytym sprzętem jednorazowym oraz innymi odpadami

-dezynfekcja i mycie pomieszczeń oddziału odbywa się zgodnie z ustalonymi zasadami zawartymi w planach higieny szpitalnej

-aktualne karty zdrowia personelu oddziału.   

1

 

 

1

 

1

 

1

 

1

 

     

 

Tabela 3. BOHIPSZO/standard – kryterium procesu.
Wybrane kryterium opieki Wartość (punkty) Tak Nie Nie wymaga
Bezpieczeństwo pacjenta 17      

Pacjent/rodzice podczas przyjęcia na oddział został zapoznany z:

-regulaminem oddziału i jego topografią

-kartą praw pacjenta

-regulaminem pobytu w pokoju matki z dzieckiem

-możliwością codziennego kontaktu telefonicznego z dzieckiem.

 

Pacjentowi założono znaki identyfikacyjne zgodnie obowiązującą procedurą.

 

Pacjent został umieszczony w łóżku dostosowanym do jego wieku oraz posiadającym sprawny mechanizm zabezpieczający przed wypadnięciem.

 

Pacjent/rodzice zostali poinformowani o możliwości szybkiego kontaktu z pielęgniarką i lekarzem (na każdym dyżurze) w sprawie pielęgnacji lub leczenia. 

2

 

2

 

2

 

2

 

3

 

3

 

3

 

     
Ochrona przed zakażeniem 11      

Wykonywanie zabiegów leczniczo-pielęgnacyjnych odbywa się z zastosowaniem sprzętu jednorazowego

-sprzętem wielokrotnego użytku sterylizowanym w centralnej sterylizatorni

-jałowość ww. sprzętu jest monitorowana, a okresy ważności przestrzegane.

 

Pielęgniarka zachowuje aseptykę przy wykonywaniu/asystowaniu do wszystkich zabiegów wymagających jałowości.

 

Dezynfekcja używanego sprzętu medycznego odbywa się zgodnie z obowiązującymi procedurami.

 

Pielęgniarki myją ręce po każdej czynności wykonywanej przy pacjencie.

 

Pielęgniarki korzystają ze środków ochrony osobistej (rękawice, fartuchy, okulary ochronne) adekwatnie do sytuacji.  

1

 

1

 

1

 

2

 

2

 

2

 

2

     

 

Tabela 4. BOHIPSZO/standard – kryterium wyniku.
Wybrane kryterium opieki Wartość (punkty) Tak Nie Nie wymaga
Bezpieczeństwo pacjenta 9      

Oddział zatrudnia personel pielęgniarski, w tym co najmniej jedną pielęgniarkę z:

-kursem kwalifikacyjnym lub specjalizacją związaną ze specyfiką oddziału

-kursem kwalifikacyjnym/specjalizacją z organizacji i zarządzania.

 

Obsada pielęgniarska w dniu badania jest zgodna z wyliczonymi normami.

 

Podczas wykonywania zabiegów diagnostyczno-leczniczo-pielęgnacyjnych nie wystąpił błąd w identyfikacji pacjenta

-pacjent samowolnie nie opuścił oddziału

-nie uległ wypadkowi w czasie hospitalizacji (upadek, wypadnięcie z łóżka).  

1

 

1

 

1

 

2

 

2

 

2

     
Ochrona przed zakażeniem 6      

Pacjent miał zapewnione bezpieczeństwo epidemiologiczne:

-nie wystąpiło zakażenie szpitalne

-nie wystąpił odczyn po kaniulacji naczyń obwodowych

-nie wystąpiły powikłania (odleżyny, odparzenia). 

2

 

2

 

2

     

Autor: Dorota Tekiela
Data dodania: 2008-04-23 12:54:05
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.