szukaj
Materiały filmowe Zobacz więcej
DSC_2085

DSC_2085

Data: 2011-01-10

W najnowszym numerze
REKLAMA
szukaj

Diagnoza stanu zdrowia Polaków według NATPOL 2011

Diagnoza stanu zdrowia Polaków według NATPOL 2011


Choroby układu sercowo-naczyniowego należą do grupy chorób niezakaźnych, stanowiących główne zagrożenie zdrowotne na świecie. W 2008r. z powodu chorób niezakaźnych zmarło 36 mln osób (63% wszystkich zgonów), w tym 17 mln – z powodu chorób układu krążenia. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przewiduje, że śmiertelność spowodowana chorobami niezakaźnymi wzrośnie w dekadzie 2010-2020 o kolejnych 15%, zwłaszcza w krajach rozwiniętych i średnio zamożnych.


W Polsce, choroby układu krążenia stanowią istotny i wielowymiarowy problem: zdrowotny, społeczny            i ekonomiczny. Są główną przyczyną przedwczesnej śmierci Polaków (poniżej 65 roku życia).                   Jak pokazują statystyki, choroby te powodują w naszym kraju 45% wszystkich zgonów. Każdego dnia z ich powodu umiera średnio 476 osób i co piąty zgon jest przedwczesny. Jest to znacznie więcej niż                 w krajach Europy Zachodniej.
 

Warto podkreślić, że po gwałtownym wzroście w latach 80. ub. wieku, począwszy od roku 1991 liczba zgonów spowodowanych tymi chorobami w Polsce stopniowo spada.  Ten spadek umieralności                      z powodu chorób serca i naczyń jest główną przyczyną wydłużenia się w ostatnich dwóch dekadach przeciętnego czasu trwania życia w naszym kraju o około 4 lata.
 

Dlaczego żyjemy dłużej? W jakim stopniu odpowiada za to rozwój polskiej kardiologii, a ile Polacy zawdzięczają zmianom stylu życia i diety? Co należy zrobić, aby szybciej osiągnąć przeciętną długość życia porównywalną do mieszkańca Francji, Wielkiej Brytanii lub Szwajcarii?


Zakończone w 2011 roku kompleksowe analizy najlepszych polskich ośrodków naukowych wykazały, że zmniejszenie się liczby zgonów w Polsce spowodowanych „głównym zabójcą”, czyli chorobą niedokrwienną serca, dokonało się po 1990 roku w dużej mierze dzięki zmianom stylu życia Polaków, przede wszystkim diety i zmniejszeniu częstości palenia papierosów. Czynniki te odpowiadały łącznie za około 54% poprawy sytuacji. Ważną rolę odegrał również olbrzymi postęp w zakresie diagnostyki                i terapii kardiologicznej. Był on w tym okresie jednym z najbardziej imponujących w Europie. Przyczynił się do zmniejszenia umieralności w prawie 40%.
 

Wyniki tej analizy o zmianie sytuacji w Polsce po roku 1991, w której użyto matematycznego modelu choroby niedokrwiennej serca, zostaną opublikowane w najbliższych tygodniach w jednym                           z najbardziej prestiżowych pism medycznych „British Medical Journal”.

 

Wnioski z badania NATPOL 2011
Nie ulega więc wątpliwości, że na przeciętną długość życia Polaków bardzo istotny wpływ ma poziom cholesterolu, ciśnienia tętniczego, masy ciała, cukru oraz odsetka osób palących papierosy. Stan rozpowszechnienia tych czynników ryzyka zdefiniowany został na podstawie wyników badania NATPOL 2011. Autorzy badania odpowiadają na pytanie jaka część mieszkańców Polski w wieku od 18 do 79 lat posiada zaburzenia czynników ryzyka oraz czy w ostatniej dekadzie ilość tych zaburzeń uległa wzrostowi czy redukcji. Umożliwia to porównanie wyników badania NATPOL 2011 z rezultatami projektu NATPOL 2002.


W roku 2011 nastąpiło kilka korzystnych zmian:
• Około dwukrotnie poprawiła się skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego. Istotnie zmniejszyło się średnie ciśnienie tętnicze wśród wszystkich Polaków. Niższe ciśnienie jest prawdopodobnie wynikiem większej skuteczności leczenia nadciśnienia. Liczba osób chorujących na nadciśnienie jest niestety większa o 2% niż dziesięć lat temu, aktualnie choruje ok. 32% dorosłych Polaków (10,5 mln chorych, w tym 9,5 mln w wieku 18-79 lat                    i prawie 1 mln  u osób powyżej 80 lat). Aż 3 mln Polaków nie zdaje sobie sprawy z tego, że ma nadciśnienie.


• Odsetek osób palących wynosi 27%, o 7% mniej niż 10 lat temu. Niestety odsetek palących kobiet zmniejszył się jedynie o 3%, podczas gdy mężczyzn pali już 12% mniej.
• Zmniejszył się też odsetek osób posiadających podwyższony poziom cholesterolu o ok. 9%. W dalszym ciągu jednak więcej niż połowa dorosłych Polaków ma poziom cholesterolu powyżej 190 mg/dl.


Niestety, oprócz tych korzystnych zmian zauważamy też mocno niepokojące zjawiska:
• Wśród około 18 mln Polaków z hipercholesterolemią aż 10,8 mln nie jest świadoma tego faktu!
• W ostatniej dekadzie istotnie wzrósł odsetek osób otyłych. Otyłych mężczyzn jest obecnie 5% więcej niż 10 lat temu. Stanowią prawie ¼ wszystkich mężczyzn w Polsce.
• Zwiększyła się liczba osób chorujących na cukrzycę oraz zagrożonych cukrzycą. Jest to przede wszystkim konsekwencja większej liczby osób otyłych, gdyż otyłość jest najistotniejszym czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2, czyli najczęstszej postaci cukrzycy.
 

Wiek serca Polaka
Badanie NATPOL 2011, którego koncepcja oparta jest na najlepszych, uznanych na świecie wzorcach - badaniu Framingham Heart Study i NHANES, realizowanych w Stanach Zjednoczonych, pozwoliło określić średni wiek serca przeciętnego Polaka. Wyniki stwierdzają złą kondycję zdrowotną i szybkie starzenie się naszego społeczeństwa, ponieważ serce przeciętnego Polaka jest średnio o 8-9 lat starsze, niż wskazuje na to wiek metrykalny. Proces starzenia się serca u mężczyzn i kobiet przebiega odmiennie: serce Polaka zaczyna starzeć się wcześniej, ok. 30. r.ż, i proces ten przebiega raczej stopniowo.

 

Serce 35-letniego mężczyzny ma lat 40, pięćdziesięciolatka – lat 60-65, a 70-letniego Polaka – 80 lat. Natomiast u kobiet proces ten przebiega bardzo gwałtownie. Polki w wieku 30 lat mają zdrowe serce, którego wiek jest zbieżny z wiekiem metrykalnym. Serce kobiet powyżej 40. r.ż. jest już w znacznie gorszej kondycji i ma ok. 10 lat więcej. Sytuacja zmienia się dramatycznie u kobiet w najstarszym przedziale wiekowym – 60-74 lat, ponieważ serce 70-letniej Polki ma aż 95 lat. „Wiek serca kobiet goni wiek serca mężczyzny i finalnie ten wyścig przegrywa. – powiedział Prof. Michael Pencina z Boston University, School of Public Health, Department of Biostatistics. – Podsumowując, wiek serca Polaków i Polek jest starszy niż wiek metrykalny, zatem jest jeszcze wiele do zrobienia             w zakresie edukacji, prewencji.”
 

Dane dot. wieku serca zostały opracowane dzięki współpracy z ekspertami Framingham Heart Study                      i Boston University.

 


Realizacja badań NATPOL 2002 i NATPOL 2011 umożliwia wykonanie unikatowych analiz oceniających trendy zmian w rozpowszechnieniu i kontroli czynników ryzyka takich jak nadciśnienie, hipercholesterolemia, palenie czy otyłość i cukrzyca. W trakcie konferencji przedstawimy po raz pierwszy w Polsce niezwykle ważne dla polityki zdrowotnej w naszym kraju oceny zmian w latach 2001-2011 oraz prognozy do 2035 roku włącznie.


Warto podkreślić, że jeśli nie zmienimy stylu życia rozpowszechnienie cukrzycy wśród dorosłych Polaków w ciągu najbliższych 25 lat wzrośnie w Polsce z 6% do 12%, tj. z 1,6 mln chorych do około 3,2 mln. Częstość nadciśnienia tętniczego w tym czasie ulegnie wzrostowi z 32% do ponad 50%, liczba chorych przekroczy zatem 15 mln.
Liczba osób otyłych wzrośnie z 22% do 33%, czyli z 6,5 mln do ponad 9 mln w 2035 roku.

 

Uwaga: rośnie nadwaga i otyłość wśród młodych Polaków
Ciekawe i ważne z punktu widzenia wyznaczenia priorytetów polityki zdrowotnej są analizy dotyczące młodszej grupy wieku tj. 18-34 lat. Stan zdrowia młodych Polaków, którzy są na początku drogi życiowej i zawodowej, i dopiero wchodzą w najbardziej produktywny etap, stanowi tę właściwą prognozę zdrowotną polskiego społeczeństwa. Ich kondycja zdrowotna będzie bowiem rzutować na demografię, rozwój gospodarki oraz na koszty - pośrednie i bezpośrednie leczenia, koszty rent. Badanie NATPOL 2011 pokazuje niekorzystne tendencje zdrowotne w kontekście nadwagi i otyłości oraz poziomu cholesterolu w tej grupie wiekowej.


Odsetek osób z nadwagą w przedziale 18-34 lata wzrósł z 21,5% w 2002r. do 25,7% w badaniu z br. Problem ten widoczny jest zwłaszcza u mężczyzn: 36,1% (wzrost o 6,2%). Powiększył się także odsetek otyłych młodych ludzi: 9,1% (wzrost o 2,2%), głównie kobiet – 7,4% w 2011r. wobec 4,4%               9 lat wcześniej.


Niepokojąca jest także tendencja zmniejszenia się odsetka osób z poziomem „dobrego” cholesterolu HDL we krwi: 56% w 2002r. wobec 50,1% w badaniu NATPOL 2011. Aż u 33,5% osób w wieku 18-34 lat stwierdzono hipercholesterolemię, czyli co trzeci młody Polak ma zbyt wysoki poziom całkowity cholesterolu.


 „Wyniki dotyczące nadwagi i otyłości oraz wysokiego poziomu całkowitego cholesterolu u ludzi młodych wskazują na konieczność podjęcia pilnych działań w celu edukacji tej grupy wiekowej oraz profilaktyki. Tendencje zdrowotne u ludzi młodych, które zostały ujawnione w tym badaniu, każą również zastanowić się nad odpowiednimi programami i działaniami skierowanymi do najmłodszego pokolenia, by jak najwcześniej wzbudzić w nich świadomość troski o własne zdrowie, odpowiedniego odżywania się i konieczności prowadzenia aktywności fizycznej. W przeciwnym przypadku, całe społeczeństwo będzie ponosić tego konsekwencje w aspekcie zdrowotnym, emocjonalnym, społecznym i ekonomicznym.” – powiedział dr hab. Tomasz Zdrojewski, koordynator projektu badawczego NATPOL 2011.

 


Podsumowanie głównych informacji o Ogólnopolskim Badaniu Rozpowszechnienia Czynników Ryzyka Chorób Układu Krążenia NATPOL 2011


Główne cele projektu
 Ocena aktualnej skali rozpowszechnienia nadciśnienia tętniczego oraz innych podstawowych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, w tym zaburzeń lipidowych i cukrzycy                      w Polsce na przełomie 2010 i 2011 roku
 Wskazanie trendów związanych z występowaniem głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz ich kontroli wśród dorosłych mieszkańców Polski w latach 2002-2011
 Określenie częstości występowania w społeczeństwie określonych zaburzeń metabolicznych powiązanych z ryzykiem sercowo-naczyniowym
 Wypracowanie wiarygodnego modelu epidemiologicznego umożliwiającego przewidywanie zmian umieralności spowodowanej chorobą wieńcową w Polsce i opracowanie alternatywnych scenariuszy działań w obszarze prewencji pierwotnej chorób układu krążenia


Próba badawcza
 Próba reprezentatywna dla mieszkańców Polski w wieku 18-79 lat
 Liczba Polek i Polaków zbadanych w programie: 2 418
 Losowy dobór próby ze względu na miejsce zamieszkania, wiek i płeć
 Próba skupiona w wiązkach terytorialnych przeciętnie po 11 respondentów

 

 Trzyetapowy dobór próby
o I etap – losowanie gmin (wykonane przez UCK)
o II etap – losowanie wiązek w obrębie gmin wylosowanych w I etapie oraz (III etap) losowanie indywidualnych respondentów (wykonane przez MSWiA z operatu PESEL). Osoby wylosowane do badania otrzymały listy informujące o celu i terminie badania.
W liście był kontakt do pielęgniarki, w celu umówienia na wizytę.
Metoda badawcza


 Wywiad - obejmował badanie kwestionariuszowe, pomiary ciśnienia tętniczego podczas dwóch oddzielnych wizyt, pomiary antropometryczne oraz badania krwi i moczu w celu dokonania oznaczeń biochemicznych
 Badania w terenie - wykonane przez 234-osobową grupę przeszkolonych przez autorów projektu pielęgniarek   
 Wstępne opracowanie materiału biologicznego - zrealizowane przez wybrane lokalne laboratoria. Oznaczenia materiału biologicznego zostały dokonane w Centralnym Laboratorium Klinicznym Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku
 Czas realizacji badania - marzec-czerwiec 2011r.


Główny organizator
Zespół Katedry Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego
w Gdańsku, pod kierunkiem dr hab. n. med. Tomasza Zdrojewskiego i prof. dr hab. med. Bogdana Wyrzykowskiego jest głównym realizatorem badania NATPOL 2011. Zespół tworzą specjaliści posiadający dogłębne doświadczenie w projektowaniu i realizacji przekrojowych badań dotyczących chorób sercowo-naczyniowych o zasięgu ogólnopolskim takich jak: NATPOL PLUS, WOBASZ i POL-SENIOR: dr Zenon Jakubowski, dr med. Tadeusz Jędrzejczyk, lek. Agata Ignaszewska-Wyrzykowska, lek. Marcin Rutkowski, lek. Piotr Bandosz oraz mgr Elżbieta Wołkiewicz.

 

Współorganizatorzy i współautorzy
 Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Zbigniewa Gacionga, zespół ten odpowiada również za biobankowanie materiału biologicznego badania NATPOL 2011
 Zakład Epidemiologii, Prewencji Chorób Układu Krążenia Instytutu Kardiologii w Warszawie pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Wojciecha Drygasa
 Prof. Michael Pencina z Boston University, School of Public Health, który jest współautorem projektu NATPOL 2011 i jednym z realizatorów projektu badawczego Framingham Heart Study, prowadzonego na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej
 

Recenzenci projektu
 prof. dr hab. med. Tomasz Grodzicki, Uniwersytet Jagielloński - konsultant krajowy d.s. geriatrii
 dr hab. med. Bogdan Solnica, Uniwersytet Jagielloński - Prezes Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Laboratoryjnej
 prof. nadzw. Bogdan Wojtyniak, Państwowy Zakład Higieny, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego
w Warszawie
Projekt jest finansowany ze środków Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Ministerstwa Zdrowia (w ramach Narodowego Programu POLKARD) oraz partnerów ze strony przemysłu farmaceutycznego.

 

Więcej informacji o badaniu jest dostępnych na www.natpol.org


Patronat
Badanie NATPOL 2011 zostało zrealizowane pod patronatem Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.


Partnerzy
Głównym partnerem NATPOL 2011 jest firma Sanofi, które wsparła projekt badawczy grantem naukowym. Do grupy Sanofi należy m.in. spółka Sanofi Pasteur, będąca największym na świecie producentem szczepionek, Zentiva, Nepentes S.A., a od 2010 r. Genzyme, producent leków stosowanych w chorobach rzadkich. Więcej informacji znajduje się na stronie www.sanofi-aventis.pl. Ważnymi partnerami projektu, którzy wsparli go grantami są także: Abbott Laboratories Poland (moduł badań laboratoryjnych), Siemens Spółka z o.o. (moduł badań laboratoryjnych) i Polfarma SA (moduł niewydolności serca, Etap1).

źródło: Informacja prasowa z Comunicat Agencja Dobrej Komunikacji
Data dodania: 2011-09-14 21:51:01
Data modyfikacji: 2011-09-14 22:04:58
Oceń
  • Currently 1.5/5 Stars.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Wyślij znajomemu
Wpisz adres e-mail osoby, do której chcesz wysłać informacje.

Informacja

Zaloguj się aby dodać komentarz.



REKLAMA
 
 
ISSN 2083-7852
Projekt i realizacja
UNIA EUROPEJSKA

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.